Minister finansów Andrzej Domański zapowiedział nowy podatek od nadmiarowych zysków koncernów. Wpływy z tej daniny mają przekroczyć 4 miliardy złotych. To jeden z kluczowych elementów budżetowego planu rządu na 2026 rok.
Podatek od nadmiarowych zysków koncernów to jedno z najważniejszych fiskalnych narzędzi planowanych przez rząd. Minister Domański poinformował o szczegółach w Radiu ZET w środę. Resort finansów kończy prace nad projektem ustawy. Dokument ma być gotowy w kwietniu 2026 roku. Nowy podatek ma objąć przede wszystkim duże firmy działające na rynku paliwowym.
Dlaczego rząd sięga po podatek od zysków?
Wprowadzenie podatku od nadmiarowych zysków wiąże się bezpośrednio z pakietem „Ceny Paliw Niżej”. Rząd planuje obniżenie akcyzy i VAT na paliwa dla kierowców. Koszt tej obniżki szacowany jest na około 1,6 miliarda złotych miesięcznie. Podatek od nadmiarowych zysków ma te ubytki w budżecie częściowo zrekompensować. Jak wynika z doniesień, wpływy mają sięgnąć ponad 4 miliardów złotych rocznie.
Jak będą liczone nadmiarowe zyski?
Nadmiarowe zyski mają być wyliczane przez porównanie bieżących wyników z historyczną średnią rentownością. Według dostępnych danych, jako punkt odniesienia posłużą wyniki z kilku poprzednich lat. Jeśli zysk netto w 2025 roku przekroczy średnią z lat 2022-2024 o 40 procent, nadwyżka zostanie opodatkowana. Mechanizm ten jest wzorowany na podobnych rozwiązaniach stosowanych w Unii Europejskiej. Eksperci wskazują, że taka metoda może jednak budzić kontrowersje interpretacyjne.
Jaka stawka podatku? Orlen w centrum uwagi
Według dostępnych danych stawka podatku może wynosić 33 procent od nadwyżki ponad przyjęty próg rentowności. Możliwe jest też zastosowanie stawki progresywnej, uzależnionej od wysokości zysku. Minister Domański wprost wskazał Orlen jako jedną z firm mogących zostać objętych nową daniną. Koncern paliwowy notował w ostatnich latach rekordowe przychody i wyniki finansowe. Jak wynika z doniesień, resort analizuje też objęcie podatkiem innych dużych graczy rynku energetycznego.
Reakcje rynku i ekspertów
Zapowiedź podatku od nadmiarowych zysków wywołała mieszane reakcje wśród analityków rynkowych. Część ekspertów wskazuje, że tego rodzaju danina może zniechęcać firmy do inwestycji. Inni zauważają, że nadmiarowe zyski sektora paliwowego są częściowo efektem czynników niezwiązanych z działalnością operacyjną. Według dostępnych danych, podobne podatki wprowadzono już m.in. we Włoszech, Rumunii i Czechach. Tamtejsze doświadczenia pokazują, że skuteczność takich instrumentów zależy w dużej mierze od precyzji legislacji.
Co dalej? Harmonogram i perspektywy
Projekt ustawy o podatku od nadmiarowych zysków ma trafić do konsultacji w najbliższych tygodniach. Rząd planuje, że regulacja wejdzie w życie wraz z początkiem 2026 roku. Ministerstwo Finansów i Gospodarki zapewnia, że dokument będzie przygotowany z poszanowaniem zasad prawa podatkowego. Eksperci wskazują, że kluczowe będzie doprecyzowanie definicji „nadmiarowego zysku”. Podatek od nadmiarowych zysków staje się tym samym jednym z najbardziej dyskutowanych instrumentów fiskalnych w Polsce od kilku lat.”
